Wat is vriesbrand en hoe voorkom je het?

Zo ontstaat vriesbrand

Ook in de vriezer verliest eten langzaam vocht. Het ijs aan de buitenkant van je product gaat dan direct over in waterdamp, zonder eerst te smelten. Die damp zet zich elders weer af als ijskristallen, bijvoorbeeld aan de binnenkant van de verpakking of tegen de wand van je vriezer. Op de plekken waar het vocht verdwenen is, droogt het eten uit. Tegelijk komt het in contact met zuurstof, waardoor vet en kleurstoffen kunnen veranderen.

Hoe meer lucht er in de verpakking zit en hoe vaker de temperatuur schommelt, hoe sneller dit proces gaat. Daarom krijg je vooral vriesbrand bij eten dat los, slecht afgesloten of heel lang in de vriezer ligt.

Zo herken je vriesbrand

• Grijsbruine of witte, droge plekken op vlees, kip of vis
• Een leerachtige, taaie structuur aan de buitenkant
• Veel ijskristallen in de verpakking of op het eten zelf
• Groenten die verschrompeld en dof zijn in plaats van fris gekleurd
• Brood of gebak dat droog en kruimelig is na het ontdooien
• IJs met een laagje ijskristallen en een korrelige structuur

Kun je eten met vriesbrand nog eten?

Ja. Vriesbrand is geen bederf en maakt eten niet gevaarlijk. Het gaat alleen om een verandering in smaak, geur en structuur. Kleine plekjes kun je voor of na het bereiden gewoon wegsnijden. Is een stuk vlees grotendeels aangetast, dan wordt het waarschijnlijk droog en smakeloos. Verwerk het dan in een stoofpot, soep of saus, waar de droge structuur minder opvalt. Ruikt het eten na het ontdooien echt vreemd of ranzig, gooi het dan weg.

Zo voorkom je vriesbrand

1. Verpak alles luchtdicht

   Gebruik stevige diepvrieszakjes of goed sluitende diepvriesbakjes. Losse folie of een open bakje laat te veel lucht toe. Een vacumeermachine is ideaal, maar niet noodzakelijk.

2. Haal zoveel mogelijk lucht weg

   Druk de lucht uit diepvrieszakjes voordat je ze sluit. Een handig trucje is het zakje met inhoud langzaam in een bak water te laten zakken, zodat de waterdruk de lucht eruit perst. Sluit het zakje vlak boven het water.

3. Kies de juiste maat bakje

   Bij vloeibare gerechten zoals soep laat je een klein beetje ruimte over, omdat vocht uitzet bij het bevriezen. Verder geldt dat een bakje dat net groot genoeg is beter werkt dan een groot bakje met veel lucht erboven.

4. Laat eten eerst afkoelen

   Warm eten in de vriezer zorgt voor condens en ijskristallen. Bovendien verhoogt het de temperatuur in je vriezer, waardoor ander eten even een beetje ontdooit. Laat gerechten dus eerst afkoelen en zet ze daarna zo snel mogelijk in de vriezer.

5. Houd de vriezer koud en stabiel

   Een temperatuur van -18 graden of kouder is ideaal. Open de deur niet vaker en langer dan nodig en ontdooi de vriezer regelmatig als er een dikke ijslaag in zit.

6. Schrijf de datum erop

   Hoe langer eten in de vriezer ligt, hoe groter de kans op vriesbrand. Label alles met de inhoud en de datum en gebruik eerst wat er het langst in ligt.

Wil je weten wat je allemaal kunt invriezen? Lees dan bijvoorbeeld of je room kunt invriezen en hoe je cake en taart invriest.

Veelgestelde vragen

Is vriesbrand gevaarlijk?

Nee, vriesbrand is niet schadelijk voor je gezondheid. Het eten is alleen droger en kan minder lekker smaken. Snijd de aangetaste plekken weg als je ze niet wilt eten.

Hoe snel ontstaat vriesbrand?

Dat hangt af van de verpakking en de temperatuur. Slecht verpakt eten kan al binnen een paar weken droge plekken krijgen. Goed verpakt eten in een stabiele vriezer blijft vaak maanden mooi.

Waarom zitten er ijskristallen in een bak ijs uit de vriezer?

Dat komt doordat het ijs telkens een beetje smelt en weer bevriest als je de bak uit de vriezer haalt. Leg een stukje bakpapier of folie direct op het ijs voordat je het deksel sluit, dan blijft het langer glad.

Helpt een vacumeermachine tegen vriesbrand?

Ja, vacuüm verpakt eten komt nauwelijks in contact met lucht. Daardoor blijft het veel langer goed van smaak en structuur. Zonder machine kom je met goede diepvrieszakjes en de waterbaktruc ook een heel eind.

Kun je ontdooid eten opnieuw invriezen?

Rauw eten dat in de koelkast is ontdooid, kun je beter eerst bereiden voordat je het opnieuw invriest. Opnieuw invriezen gaat bovendien ten koste van de structuur en vergroot de kans op vriesbrand.