Dit is edelgist en zo gebruik je de hartige vlokken in je keuken

Wat is edelgist precies?

Edelgist is gemaakt van dezelfde gistsoort als bakkersgist, Saccharomyces cerevisiae. Het verschil is dat de gist wordt gekweekt op een suikerrijke voedingsbodem, zoals melasse, en daarna wordt verhit en gedroogd. Door die verhitting is de gist niet meer actief. Je kunt er dus geen brood mee laten rijzen. Wat overblijft zijn lichte, gele vlokjes of een fijn poeder met een volle, hartige smaak.

Verwar edelgist niet met bakkersgist of met biergist. Bakkersgist is levend en zorgt voor het rijzen van deeg, lees daarover meer in het verschil tussen verse en gedroogde gist. Biergist is een restproduct uit de bierbrouwerij en smaakt een stuk bitterder.

Dit zit erin

Edelgistvlokken bevatten veel eiwit en vezels en van nature verschillende B-vitamines. Omdat je er per keer maar een of twee eetlepels van gebruikt, is de bijdrage aan je totale eiwitinname wel bescheiden.

Een belangrijk punt voor wie veganistisch eet: vitamine B12 zit er van nature niet in. Sommige merken voegen het toe. Kijk daarom altijd op de verpakking of je een verrijkte variant hebt. Ook dan is edelgist geen garantie dat je genoeg B12 binnenkrijgt. Het Voedingscentrum adviseert veganisten om een B12-supplement te nemen.

De hartige umamismaak komt onder meer van natuurlijk aanwezig glutamaat, dezelfde stof die ook in tomaten, Parmezaanse kaas en paddenstoelen zit.

Zo gebruik je edelgistvlokken

1. Strooi het over pasta en risotto

   Gebruik het zoals je Parmezaanse kaas zou gebruiken. Een eetlepel over een bord pasta of door een romige risotto geeft direct meer diepte.

2. Maak er een plantaardige kaassaus mee

   Pureer gekookte aardappel en wortel met een paar eetlepels edelgist, een scheut plantaardige melk, knoflook en wat citroensap. Zo heb je een romige saus voor macaroni of nacho's.

3. Hussel het door popcorn

   Meng warme popcorn met een beetje gesmolten boter of olie en strooi er royaal edelgist over. Een snufje zout erbij en je hebt een hartige snack.

4. Geef soep en saus meer smaak

   Een eetlepel edelgist in soep, jus of stoofpot werkt als een natuurlijke smaakmaker. Handig als je minder zout wilt gebruiken.

5. Roer het door scrambled tofu

   Samen met een snufje kurkuma geeft edelgist roerbakte tofu een hartige, eiachtige smaak. Ook lekker in een omelet of over geroosterde groente.

Kopen en bewaren

Je vindt edelgistvlokken bij natuurwinkels, toko's, online en steeds vaker in de supermarkt, meestal bij de vegetarische producten of de kruiden. Bewaar ze in een goed afgesloten pot op een droge, koele en donkere plek. Zo blijven ze maandenlang goed. Komt er vocht bij, dan gaan de vlokken klonteren en verliezen ze smaak.

Veelgestelde vragen

Is edelgist hetzelfde als nutritional yeast?

Ja. Nutritional yeast is de Engelse naam. In het Nederlands heet het edelgist, edelgistvlokken of voedingsgist.

Hoeveel edelgist kun je per dag eten?

Er is geen officieel maximum. In de praktijk gebruik je een tot twee eetlepels per gerecht. Bij een verrijkt product met veel toegevoegde vitamines is het verstandig je aan de portie op de verpakking te houden.

Kun je met edelgist brood bakken?

Nee. De gist is door verhitting gedeactiveerd en kan deeg niet meer laten rijzen. Daarvoor heb je verse of gedroogde bakkersgist nodig.

Kan iedereen edelgist eten?

Voor de meeste mensen is het geen probleem. Ben je overgevoelig voor gist of heb je een aandoening waarbij je op je voeding moet letten, overleg dan even met je huisarts of diëtist.

Bevat edelgist gluten?

Edelgist zelf is van nature glutenvrij. Wel kan het in een fabriek verwerkt worden waar ook gluten aanwezig zijn. Check bij een glutenvrij dieet daarom altijd het etiket.