Dossier: zelf jam maken

Van alle karweitjes op aarde is jam maken de meest bevredigende. Want na een minimale inspanning geniet je het hele jaar lang van ontbijten mét je eigen jam.

zelf-jam
Getty Images

Dit jamdossier vertelt je alles wat je moet weten – inclusief de 9 basisregels én 3 recepten. Belangrijk: schoon werken, goede voorbereiding en een goede timing.

Voorwerk

1. De pot; werk met glazen potten. Spoel ze goed af met heet water en steriliseer ze daarna door ze in kokend water te dompelen. Laat ze daarna goed uitlekken. Droog ze niet af met een handdoek, want dan kunnen katoenvezeltjes achterblijven.
2. De vruchten; rijpe vruchten geven een volle smaak. Maar pas op dat je geen overrijpe vruchten neemt. Die kunnen de jam bitter maken. Bovendien is het moeilijker daar gelei van te maken. Bevroren fruit kun je met vers fruit mengen, zonder het te ontdooien. Was de vruchten voor gebruik goed en droog ze zorgvuldig. Haal de pitten eruit, snij ze in even grote stukjes (1½ à 2 cm) en weeg het pas daarna af.
3. De suiker; makkelijk in het gebruik is suiker met pectine (geleisuiker van Van Gilse, CSM ea). Kristalsuiker is het puurst. Vermijd suikers met te veel smaak, zoals rietsuiker of basterdsuiker.
4. De verhoudingen; basisregel voor de verhouding suiker-vruchten is 1:2. Dus voor 1 kg fruit gebruik je 500 g suiker. Gebruik je op 1 kg vruchten minder dan 400 g suiker, dan is hij minder lang houdbaar.
5. De pan; een koperen pan bevordert de jamvorming, vooral bij grotere hoeveelheden. Neem in elk geval een pan met een dikke bodem, dan wordt de warmte gelijkmatig verdeeld. En een beetje een diepe pan, om overkoken te voorkomen. Doe om en om een laag fruit en een laag suiker in de pan. Voeg bij harde vruchten (appels, peren) en grote hoeveelheden een beetje water toe.

Waarbij? 10 recepten met aardbei >

Aan het werk

1. Afschuimen; zet de vruchten onafgedekt op laag vuur. Roer om de 3-4 min tot het mengsel kookt. Zet zodra de vruchten koken het vuur flink hoog, en blijf 10 min lang constant roeren. Pas op met hete spetters! Schep het schuim af met een schuimspaan of lepel.
2. Vorm krijgen; giet na ongeveer 6 min een paar druppels jam op een bord. Als de druppel vast van vorm is, draai je het vuur meteen uit. Is de jam nog vloeibaar, kook dan iets langer door en test na een poosje opnieuw. Tip: zet vlak voor het koken een bordje in de koelkast, dan is het testresultaat duidelijker zichtbaar. Schep als de vorm goed is met een soeplepel de jam in de potten tot 1 cm onder de rand.
3. Afdekken; dek de pot af met een goed afsluitbaar deksel. Zo kan er geen zuurstof bij komen en blijft de jam lang goed. Afdekken voor gevorderden: met een laagje paraffine (2-3 mm), te koop in speciaalzaken. Paraffine verwijder je tzt door tussen 2 laagjes een touwtje te leggen, zodat je het laagje er in 1 keer af kunt trekken.

Dronken kersen en andere recepten >

Bewaren

Op een donkere, koele plaats blijft de jam 6 tot 12 maanden goed. In de koelkast bewaren is niet nodig, tenzij je er intens lang mee wilt doen. Voor wie durft: eventuele schimmel kun je er gewoon afscheppen, de rest is dan nog prima.

Recepten

Kersen-rozemarijnjam >
Grove abrikozenjam met vanille >
Frambozenjam met gember >

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Zoet