Met deze praktische tips zeg je palmolie vaarwel

Want die palmolie is hartstikke slecht voor het milieu.

Palmolie slecht milieu - Met deze tips stop je met eten van palmolie
Rowena Façee Schaeffer

Palmolie? Ja, palmolie. Heel logisch als je je nu afvraagt wat palmolie dan wel niet is en waarom veel mensen daar eigenlijk afstand van willen doen. ELLE Eten ging daarom één op één met Janneke Bazelmans van PalmolieVRIJ, een organisatie die ervoor wilt zorgen dat palmolie in de ban gaat.

Palmolie is slecht voor het milieu

Palmolie is olie die geperst wordt uit de oliepalm. Deze planten komen oorspronkelijk uit West-Afrika, maar worden nu voornamelijk geplant in Indonesië en Maleisië. En daar zit het probleem. ‘De grond van het tropisch regenwoud is namelijk veel te vochtig voor de oliepalm. Hierdoor moet grondwater uit de grond worden gehaald, en dat is natuurlijk funest voor de normale begroeiing van het gebied.’

Daarnaast wordt er voor zo’n plantage tropisch regenwoud gekapt en de begroeiing wordt verbrandt. ‘Dit zorgt ervoor dat de biodiversiteit van het gebied verdwijnt. En bij PalmolieVRIJ vinden we het niet moreel verantwoord om ervoor te zorgen dat de biodiversiteit aan de andere kant van de wereld kapot wordt gemaakt, door iets wat wij eten uit gemakzucht.’

De orang-oetangs hebben geen leefruimte meer

Een bekend probleem is de verdwijning van het leefgebied van de orang-oetangs. ‘De beelden van deze dieren die steeds kleinere stukjes regenwoud hebben om in te leven, zijn schrijnend. Als je boven dat regenwoud vliegt, zie je ook grote geelbruine plekken. Dat is uitgeputte grond. De grond in het regenwoud is na honderd jaar nog vruchtbaar. Maar de grond van de plantage wordt zo slecht bewerkt, dat die vaak na 25 jaar onbruikbaar is. Het is dan makkelijker en goedkoper om ergens anders een nieuw stuk bos weg te kappen, en daar een nieuwe plantage aan te leggen. Het kost namelijk veel geld om de uitgeputte grond weer vruchtbaar te maken,’ zegt Bazelmans.

De oliepalmen hebben daarnaast ook veel kunstmest en andere pesticiden nodig om te overleven. ‘Deze gifstoffen komen in het grondwater en de rivieren terecht, en dat is het drink-, bad- en waswater van de bewoners. Dus naast dat de plantages slecht zijn voor het milieu, is het ook slecht voor de mens.’

Palmolie slecht milieu - met deze tips stop je met eten van palmolie
Hier wordt een palmolie-plantage opgericht op West-Kalimantan.
Janneke Bazelmans

Maar... palmolie zit in bijna alles

Dat palmolie slecht voor het milieu is, moge duidelijk zijn. Maar, waarom is het dan zo moeilijk om te stoppen met het gebruiken van palmolie? Janneke Bazelmans: ‘Palmolie zit bijna overal in. In voedsel, cosmetica, schoonmaakproducten en verzorgingsproducten. Het wordt ook wel een wonder-ingrediënt genoemd. Zo zorgt het ervoor dat chocolade niet in je handen smelt, pindakaas smeuïg is, en een snoepje lekker op je tong smelt. De olie zelf heeft geen smaak en geen geur.

Alternatieven als zonnebloemolie of raapzaadolie zijn duurder en hebben niet precies het effect als palmolie. Deze gewassen groeien wél in Europa, waardoor er geen regenwoud gekapt hoeft te worden.’ Bazelmans gebruikt het voorbeeld van haar pindakaas: ‘een “normale” pindakaas is smeuïg, en die van mij – waar alleen de olie van pinda’s inzit - moet ik echt roeren voordat ik ‘m gebruik. Ook is het moeilijker om te smeren.’ Sinds 2014 heeft de Europese Unie richtlijnen bedacht, en verplicht dat er op voedselverpakkingen staat aangegeven of er palmolie inzit of niet. Dit geldt echter niet voor cosmetica, verzorgings- en schoonmaakproducten.

Dit is waarom palmolievrij leven zo moeilijk is

‘Het zit echt in heel veel producten,’ zegt Bazelmans, die sinds 2014 palmolievrij eet. ‘Het heeft me zeker wel een half jaar gekost om erachter te komen in welke producten het allemaal zit. Ik deed alsof ik er allergisch voor was: dan ben je minder geneigd om dat snoepje met palmolie toch wel te eten. Palmolie zit voornamelijk in voorverpakte producten en dat zijn vaak ongezonde snacks. Daardoor draait palmolievrij leven voornamelijk om een nieuwe levensstijl waarin je zo veel mogelijk verse producten eet. In plaats van een kant-en-klare spaghettisaus maak je nu een verse variant.’ Een leven zonder palmolie is Bazelmans niet duurder dan een leven met: ‘Veel producten kun je gemakkelijk en vaak goedkoper zelf maken. Een pot pindakaas zonder palmolie is bijvoorbeeld ook gewoon bij de Aldi en de LIDL te koop.’

Met deze tips eet je binnen no-time geen palmolie meer

1. ‘Het begin staat in het teken van het lezen van etiketten. Alles wat het woordje “palm” bevat, heeft palmolie erin zitten.'

    2. PalmolieVRIJ heeft een lange lijst met benamingen voor palmolie. Zij adviseren om deze lijst mee te nemen als je boodschappen gaat doen.

    3. ‘Ga de producten in huis langs, en bedenk welke producten je eigenlijk niet nodig hebt, en welke van deze producten je ook zelf kunt maken, zoals bouillonblokjes en voorverpakte sauzen.’

    4. ‘Onthoud: in margarine zit palmolie, in roomboter niet.’

        Wil je meer informatie over een leven zonder palmolie? Op de site van PalmolieVRIJ vind je tips & tricks van degenen die je voor gingen.

        Advertentie - Lees hieronder verder
        Meer van Duurzame dinsdag