Dit is de reden dat vlees nog steeds zo goedkoop is

En vleesvervangers duur. Consumptiesocioloog Hans Dagevos legt uit.

vlees goedkoop vleesvervangers duur
Getty Images

De Volkskrant stelde in februari terecht de vraag: ‘Vleesvervangers zijn peperduur, maar waarom?’ In dat artikel werd daarnaast ingegaan op een volgens ons interessantere vraag; waarom is vlees eigenlijk zo goedkoop? We weten namelijk heel goed dat de vleesindustrie hartstikke vervuilend is voor het milieu. Hans Dagevos legt het aan ons uit.

Vlees goedkoop, vleesvervangers duur

‘De negatieve effecten op het milieu van de vleesindustrie worden op dit moment niet doorgerekend in de prijs, en dat zorgt ervoor dat vlees zo goedkoop aangeboden kan worden. Een tweede factor is dat de marktomzet van plantaardige vleesvervangers maar één tot twee procent van de vleesmarkt omvat, die vleesindustrie heeft dus gigantische schaalvoordelen. Een derde factor is dat de vleesmarkt een merkloze markt is; het is anoniem vlees. Vleesvervangers zijn juist van merken die een bepaald imago hoog willen houden, en dat betekent dat ze hun prijzen niet zo snel omlaag zullen doen. Een hogere prijs staat namelijk voor een hoge kwaliteit. Het is de vraag of dat ooit gaat veranderen,’ zegt de consumptiesocioloog.

Is de vleestaks een manier om minder vlees te eten?

Een vleestaks (een belasting op vlees - red.) zou een oplossing kunnen zijn om de milieubelasting van vlees door te berekenen in de prijs. ‘Maar ook dan is het goed te bedenken,’ zegt Dagevos, ‘dat ook soja, als belangrijk ingrediënt van veel vleesvervangers, óók niet zo goed is voor het milieu. Bovendien zijn plantaardige vleesvervangers voorbeelden van bewerkt voedsel en het daardoor de nodige energie vraagt om te maken. Dus het belasten van vlees vanwege de productie van mest en de uitstoot van methaan, een broeikasgas, is gecompliceerder dan gedacht.’

Omdat een vleestaks nog nooit echt langdurig is ingevoerd, is het lastig om te achterhalen wat het effect is op de samenleving en het eten van vlees. ‘We weten niet wat de prijselasticiteit is, dat is het punt waarop de prijs zóveel stijgt dat de vraag naar vlees begint te dalen. Als er een prijsexperiment zou worden gedaan, is het beter te achterhalen of een vleestaks een manier is om mensen minder vlees te laten eten. Ook is het interessant om te zien wat een vleestaks doet voor het producentengedrag. Gaan veehouders hun productiewijze aanpassen?’

'Educatie is key'

‘Bewustwording over de impact op het milieu blijft belangrijk, ook al is dit zeker toegenomen. Educatie is key. Veel mensen weten bijvoorbeeld niet dat zeventig gram vlees per dag eigenlijk al genoeg is.’ Tegelijkertijd moeten de alternatieven een betere positie in de markt krijgen, vindt Hans Dagevos. ‘Positioneer vleesvervangers bijvoorbeeld op een centrale plek in de supermarkt. En benader minder vlees eten op een laagdrempelige manier. De Week Zonder Vlees is hier een goed voorbeeld van.’

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Duurzame dinsdag