De Maastrichtse professor Mark Post is het genie achter kweekvlees. Onder andere dankzij hem ontstond de hamburger van kweekvlees, die na zijn ontdekking in 2013 maar liefst een kwart miljoen euro kostte. We spreken met Post over het ontstaan van kweekvlees en de toekomst.

De eerste hamburger van 100 gram kostte 250.000 euro

‘Het idee van het maken van kweekvlees stamt uit de Engelse literatuur,’ zegt Post. ‘Zo was Winston Churchill er al mee bezig in 1930. In Nederland werd dat door een Amsterdammer van destijds 86 jaar opgepikt. Een aantal wetenschappers werd betrokken bij de aanvraag voor subsidie van de overheid. Ik zelf was niet vanaf het begin betrokken. Een projectleider van de universiteit in Eindhoven werd ziek en toen er werd nagedacht over wie dit project over kon nemen, viel mijn naam. Binnen de Technische Universiteit was ik namelijk een van de weinige biologen.’

Dat kweekvlees nog niet eerder een succes werd, komt doordat er flink wat euro’s in geïnvesteerd moest worden. Post: ‘Gelukkig raakte de extreem rijke oprichter van Google, Sergey Brin, geïnteresseerd en besloot hij in de buidel te tasten. De technologie bestond al, en aangezien wij het geld en de middelen hadden, lukte het ons om van stamcellen van koeien kweekvlees te maken. Door de enorme maatschappelijke voordelen van kweekvlees – denk aan de belasting op het milieu, voedselzekerheid en dierenwelzijn – raakte ik meer betrokken en wilde ik er absoluut een succes van maken.’

Zo wordt kweekvlees gemaakt

‘Met een naald nemen we een biopsie uit de spier van een koe. Daarmee nemen we een halve gram aan spier weg. In dat stukje spier zitten stamcellen die in principe geen actieve werking hebben in het lichaam van de koe. De stamcel in de spier grijpt in als de spier beschadigt raakt en deze hersteld moet worden. Dit gebeurt doordat de stamcel zich vermenigvuldigt. En dat doen wij in het lab ook. We zorgen ervoor dat de stamcel in diezelfde situatie terecht komt als in de spier, waardoor het zich uit zichzelf gaat vermenigvuldigen. Op den duur heb je dan nieuwe spier, en dat is kweekvlees.’

Kweekvlees duurzaam - kweekvlees duurzame vervanger van vlees
Professor Mark Post met de Kweekburger.
David Parry/PA/ Mosa Meat

‘Over 2,5 jaar kun je in restaurants kweekvlees eten’

Dat kweekvlees nog zo duur is, gaat volgens Post in de nabije toekomst veranderen. ‘We zijn nu bezig met hoe we met nieuwe materialen en een andere aanpak ervoor kunnen zorgen dat kweekvlees goedkoper wordt. Het doel is om vlees net zo duur, en in het beste geval zelfs goedkoper dan een biefstuk van een koe te maken. Realistisch gezien kun je over tweeënhalf jaar kweekvlees bestellen in een restaurant. Dan kost zo’n hamburger € 10 in plaats van € 250.000. Wanneer kweekvlees de concurrentie aangaat met de hamburgers in de schappen van de supermarkt, vind ik moeilijk om te voorspellen.’ Eerder gaat niet aangezien het kweekvlees in Europa nog officieel goedgekeurd moet worden door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) en dat duurt op zichzelf al ruim een jaar.

‘Kweekvlees is het vlees van de toekomst’

Er zijn echter mensen die zich afvragen of kweekvlees wel nodig is, want je kunt toch net zo goed stoppen met het eten van vlees? Moet je dan per se investeren in deze duurdere manier van vlees? ‘Ik vind van wel,’ zegt professor Mark Post. ‘Ik zie namelijk niet snel genoeg gebeuren dat mensen minder vlees gaan eten. We weten immers al langer de negatieve gevolgen van de vleesproductie op het milieu, en dan blijkt dat gedrag nog niet zo makkelijk te veranderen is.’ En daar heeft Mark Post gelijk in. Uit een recent onderzoek blijkt namelijk dat Nederlanders wél wat willen doen aan de klimaatverandering, maar dat als ze daarvoor hun eigen gedrag en gewoontes moeten veranderen, ze terugkrabbelen. Ze leggen de verantwoordelijkheid bij de grote bedrijven en overheid in plaats van bij henzelf.

Wat de boer niet kent, vreet-ie niet

‘De realiteit is dat in Nederland het eten van vlees nog zo ingebakken zit in onze gewoontes, dat we dat niet zo snel willen opgeven. Daarom denk ik dat kweekvlees het vlees van de toekomst is. Dan kan de consument nog wel gewoon vlees blijven eten, maar dan wel een duurzaam geproduceerde variant.’

Maar denk je dat kweekvlees bij de gewone Nederlander niet enorm veel weerstand oproept?

‘Weerstand is er altijd: dat is menseigen. We eten niet wat we niet kennen. Maar als je dan de frikandel als voorbeeld neemt, zie je dat er hoop is voor het kweekvlees. Men heeft namelijk geen idee wat er in een frikandel zit, wil dat misschien ook helemaal niet weten, en weet daarnaast niet hoe deze geproduceerd is. En toch eten we massaal frikandellen. Dat geeft aan dat zodra de consument vertrouwt in het product, het eigenlijk niet uit maakt wat er nu precies in het product zit. En een nieuw product heeft tijd nodig om dat vertrouwen te creëren.’

Meer lezen over kweekvlees? Dat kan op de site van www.mosameat.com