Kun je je stofwisseling versnellen met voeding?

Wat je moet weten over het metabolisme.

stofwisseling-versnellen
by JBfotoblogGetty Images

Buiten dat eten lekker is, is het ook ergens goed voor. Ons metabolisme zorgt ervoor dat eten omgezet wordt in energie. Het brandt ons vooruit. De snelheid daarvan heeft weer effect op ons lijf. De prangende vraag daarbij: kún je de stofwisseling versnellen met voeding? Hoog tijd voor een lesje metabolisme, waar we voedingsexpert Stefanie Klaver van Klaever Health voor aan de mouw trokken.

Wat is stofwisseling?

Allereerst: metabolisme en stofwisseling zijn hetzelfde. Zoals we hierboven al zeggen, zorgt de stofwisseling ervoor dat eten omgezet wordt in energie. Het verandert voedingsstoffen dus in stoffen die ons lichaam op kunnen nemen en daarop laten teren. De snelheid daarvan kan onderverdeeld worden in vijf categorieën:

  • Basaalmetabolisme
    Je stofwisseling als je in slaap of diepe rust verkeert. Hierbij is sprake van een minimale snelheid die nodig is om je lichaam warm te houden, te kunnen ademen, je hart te laten kloppen en je hersenen te laten werken.
  • Rustmetabolisme
    De minimale metabolische snelheid om je in leven te houden en te laten functioneren als je rust. Dit neemt ongeveer 50-75 procent van het totale calorieverbruik in beslag.
  • Thermische effect van voeding
    Het aantal verbrande calorieën als je lichaam voeding verteert en verwerkt. De stijging van de snelheid van de stofwisseling na de maaltijd beslaat ongeveer 10 procent van het totale energieverbruik.
  • Thermische effect van sporten
    De hoeveelheid verbrande calorieën tijdens het sporten.
  • Non-exercise activity thermogenesis (NEAT)
    De hoeveelheid verbrande calorieën tijdens normale beweging (niet sporten). Kleine bewegingen, van houding veranderen, staan en rondlopen zijn hier voorbeelden van.

    De rol van metabolisme in gewichtsverlies

    'Dit speelt een enorme rol,' zegt Stefanie Klaver. 'Sommige mensen hoeven bij wijze maar naar eten te kijken en komen al aan, terwijl een ander zich een slag in de rondte eet en alsnog afvalt.' Het is dus belangrijk te weten hoe het metabolisme zicht hiertoe verhoudt. De schildklier, een orgaan gevestigd in het keelgebied, heeft bijvoorbeeld veel invloed op het metabolisme. 'Soms zie ik cliënten waar op het gebied van gewichtsverlies of toename geen beweging in is te krijgen. Voordat je dan in extremen vervalt, is het waardevol te onderzoeken of er wellicht een disbalans is in het systeem, zoals bijvoorbeeld een versneld of vertraagd werkende schildklier. Als een van beide het geval is moet je daarmee aan de slag.' Het metabolisme kan verder onder andere beïnvloed worden door lichaamsbeweging, geslacht, leeftijd, lengte, hoeveelheid spiermassa, stress, andere hormonen en de omgevingstemperatuur.

    Een snelle stofwisseling: bestaat dat?

    'Dat bestaat zeker en zie ik in de praktijk ook veel terug,' aldus Klaver. 'Zet twee vrouwen met een gelijkwaardige levensstijl en gewicht op een zelfde soort voedingspatroon en je zult zien hoe groot het verschil in uitkomst kan zijn. De een zal misschien snel afvallen terwijl de ander stil blijft staan.' Geen lichaam is hetzelfde en dat geldt ook voor metabolisme. Daarom is het belangrijk te kijken naar het individu. Je kunt geen appels met peren vergelijken.

    Het metabolisme en je genen

    De snelheid van je stofwisseling kan aan je genen liggen. KlaveR: 'Uit een onderzoek onder families met tweelingen en adoptiekinderen is gebleken dat ernstig overgewicht deels (naar schatting 40% tot 70%) erfelijk is. Genen kunnen op twee manieren het evenwicht tussen de energie inname en het energieverbruik van het lichaam (de energiebalans) verstoren en daarmee gewichtstoename veroorzaken. Soms dragen ze bij aan de neiging om teveel te eten, ondanks een normale energiebehoefte, soms zorgen ze voor een normale eetlust, ondanks een lage energiebehoefte.'

    Er zijn allerlei manieren waarop genen kunnen beïnvloeden hoeveel trek we hebben en hoeveel we eten. Echter, het aantal gevallen van overgewicht door een aangeboren afwijking in de eetlustbeheersing of leptine deficiëntie (een hormoon dat de eetlust remt) is zeer beperkt.

    Toch ligt het metabolisme niet helemáál vast in onze genen. Klaver: 'Ook de omstandigheden in de baarmoeder zijn van grote invloed op het latere vetmetabolisme. Beroemd is de ontdekking dat tijdens de hongerwinter van ‘44/’45 in Nederland geboren baby’s door ondervoeding van de moeder een zodanig zuinig afgesteld vetmetabolisme ontwikkelden, dat zij bij een normale voeding later een grotere kans hadden obees te worden.'

    De stofwisseling versnellen

    Je metabolisme kun je versnellen op een aantal manieren. Sporten heeft een stimulerende werking op het metabolisme. Met name HITT en krachttraining kunnen het metabolisme boosten. Des te meer spiermassa, des te hoger het metabolisme. 'Maar onderschat ook de invloed van licht bewegen niet. Dagelijks licht bewegen heeft onder de streep veel invloed,' zegt Klaver.

    Daarbij zijn het drinken van cafeïne en het eten van pittig eten (met rode pepers) bekende manieren om je stofwisseling te boosten. 'Ook het cafeïnehoudende guarana bevordert de stofwisseling. Tot slot zou het drinken van groene thee een positief effect hebben op het metabolisme. Uiteraard heeft dit alleen invloed op de lichaamssamenstelling als het gehele voedingspatroon in balans is,' zegt Klaver.

    Het metabolisme vertragen

    En het metabolisme vertragen? 'Ook dat kan. Door weinig te sporten, maaltijden over te slaan, te zorgen voor een constant warme omgevingstemperatuur zou je dit kunnen beïnvloeden.'

    This content is created and maintained by a third party, and imported onto this page to help users provide their email addresses. You may be able to find more information about this and similar content at piano.io
    Advertentie - Lees hieronder verder
    Meer van Wist je dat