Waarom is pompoen het symbool voor Halloween?

Leuk en aardig, die pompoen uithollen, maar waarom doen we 't eigenlijk?

pompoen-symbool-halloween
Jasmin Awad / EyeEmGetty Images

Een traditie die je tijdens Halloween overal terugziet is die van de jack-o'-lantern: de uitgekerfde pompoen met een gezicht erin. Ooit afgevraagd waarom we met Halloween zo graag pompoenen uithollen om deze vervolgens te verlichten met een kaars? Als het dan tóch Halloween is, kunnen we 't net zo goed meteen uitzoeken. Lees en huiver...

Ierse dronkaard

Er gaan verschillende geruchten over wat de precieze waarheid nu is. De traditie zou komen van een legende over een beruchte Ierse dronkaard die Jack heette. De duivel zou Jack om zijn ziel hebben gevraagd, maar daarvoor wilde Jack eerst nog wat drinken met duivel. De duivel stemde in en je raadt het al: toen de rekening kwam, was daar dat ongemakkelijke moment dat we allemaal kennen. Jack verwachtte dat de duivel zou betalen en de duivel andersom.

Houd je vast, want nu wordt het spannend. Jack was een slimmerik en overtuigde de duivel ervan om zichzelf in een munt te veranderen om de rekening te betalen. De duivel gehoorzaamde en dat heeft-ie geweten: Jack sloeg de rekening over en schoof de munt zo in z'n zak. De duivel zat gevangen. Alleen op voorwaarde dat de duivel hem niet meer zou lastigvallen voor tien jaar, liet de Jack de duivel vrij.

Op de eerste dag van het elfde jaar verscheen de duivel opnieuw en vroeg Jack om zijn ziel. Ook dit keer gaf Jack niet meteen toe en vroeg hij de duivel om nog een ding voor hem te doen: een appel uit de boom plukken, zodat Jack die kon eten onderweg naar de hel. De duivel klom in de boom. Maar Jack was niet van plan om te wachten op de duivel en kerfde een kruis in de bast van de boom. De duivel zat weer vast en smeekte Jack om hem eruit te halen. Dat deed Jack, maar alleen als de duivel hem voorgoed met rust zou laten.

Jack-o'-lantern

Toen Jack stierf, kon hij niet naar de hemel: ze verweten hem dat hij met de duivel had samengezworen. In de hel was Jack ook niet welkom omdat de duivel had beloofd hem met rust te laten. Gevolg: hij was gedoemd om eeuwig rond te zwerven. De duivel gooide Jack nog wel een brandend kooltje achterna, waarmee hij zijn lange, donkere weg kon verlichten. Die stak Jack in de knol die hij aan het eten was. Zo zwierf hij voortaan rond met een zelfgemaakte lantaarn, de jack-o’-lantern.

Knol als symbool?

Een knol dus. Het verhaal werd vroeger uitgebeeld door lantaarns te maken uit knollen. De uitgesneden gezichten erin moesten Jack voorstellen. Maar een knol is nog geen pompoen...

Na verloop van tijd werden de rapen vervangen door pompoenen: simpelweg omdat er in de Verenigde Staten een overvloed aan pompoenen was. En omdat gezichten kerven nu eenmaal makkelijker is in pompoenen dan in rapen en knollen, vonden de Amerikanen.

Halloween pompoen

Maar hoezo zijn jack-o'-lantaarns dan geassocieerd met Halloween? Halloween is gebaseerd op de viering van het Keltische nieuwjaar, wat begint op 1 november. Er werd een feest geïntroduceerd om het oude jaar af te sluiten en het begin van een nieuwe fase te vieren: Allerheiligen, oftewel Halloween. Dit viel op 31 oktober. Men geloofde dat tijdens dit feest de zielen van degenen die dat jaar waren overleden naar de hemel zouden gaan en andere zielen zouden terugkeren om hun oude huizen te bezoeken.

Tradities van het van dit feest bleven, zoals het dragen van vermommingen om jezelf te verbergen voor de zielen die door je huis dwalen. Men zegt dat pompoenen met enge gezichten bedoeld waren om geesten te verjagen. En net zoals de andere tradities, bleef de pompoen dus symbool voor Halloween zoals wij 't nu kennen. Zo, weet je dat ook weer.

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Wist je dat