ELLE Eten onderzoekt: hoe slecht is zuivel voor het milieu?

En hoe duurzaam is zuivelvervanger soja eigenlijk?

Zuivel duurzaam -  hoe slecht is zuivel voor het milieu?
Banu Patel / EyeEmGetty Images

Boter, kaas en eieren; nee we gaan geen spelletje spelen, maar onderzoeken hoe duurzaam zuivel nu eigenlijk is. Dat de vleesindustrie vervuilend is voor het milieu, weten we namelijk inmiddels wel, maar hoe staat het eigenlijk met het effect van de zuivelindustrie op het milieu? Tijd om research te doen.

Zuivel is slecht voor het milieu

Koeien stoten nu eenmaal methaan uit, een broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Of koeien nu worden gehouden voor hun vlees, of voor melk; dat methaan komt hoe dan ook vrij. Je kunt dus stellen dat zuivel vrijwel net zo slecht is voor het milieu als vlees. Milieu Centraal adviseert niet voor niets om minder melk en kaas te consumeren. Uit onderzoek van Science Magazine van afgelopen zomer blijkt dat vlees en zuivel gemiddeld gezien weinig calorieën en eiwitten opleveren, maar wel zo'n 83 procent van de landbouwgrond in beslag nemen en samen verantwoordelijk zijn voor 60 procent van de uitstoot van methaan.

Daarnaast meldt de website melkjekanzonder.nl dat de productie van zuivelproducten enorm veel water gebruikt. Zij melden dat er voor één liter melk zo'n vijfhonderd liter water nodig is. En dat is nogal wat. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de flinke hoeveelheid plantaardige veevoer dat nodig is om de koeien melk te laten produceren. Dit voer bestaat voornamelijk uit soja, waar elders in de wereld regenwouden voor gekapt moeten worden.

Is soja - dé ideale zuivelvervanger volgens velen - dan wél duurzaam?

Maar dan komen we op een heikele kwestie: soja is namelijk óók niet goed voor het milieu, maar wordt wel aangedragen als de ideale vervanger van zuivel. En daar klopt iets niet. Milieu Centraal meldt dat veel van de soja die we in Nederland gebruiken komt uit Zuid-Amerika. Wat betekent dat daar regenwouden worden gekapt om sojaplantages aan te leggen - en dat is natuurlijk verre van bevordelijk voor het milieu. Waar eerst vrijwel geen kunstmatige pesticiden werden ingezet voor de productie van soja, worden plantages steeds vaker besproeid met bestrijdingsmiddelen. Dit komt door de gestegen vraag naar soja, en de expliciete groei van sojaplantages.

Het Voedingscentrum meldt daarnaast dat er tijdes de productie van sojamelk wel minder broeikasgassen worden uitgestoten, er minder water verbruikt, maar dat er voor de productie van sojamelk wél meer energie verbruikt wordt. En daarnaast moeten de producten ook nog helemaal naar Europa worden getransporteerd.

Kortom: zuivel is niet goed voor het milieu, maar alternatief sojamelk óók niet per se. Mocht je melk of kaas willen vervangen, kijk dan goed of er gebruik gemaakt is van duurzame soja, deze soja is minder vervuilend. Andere melkalternatieven als havermelk, rijstmelk en kokosmelk zijn ook een optie. Het is en blijft een moeilijke kwestie...

Advertentie - Lees hieronder verder
Meer van Wist je dat